Vallalar.Net

လွင်ႈမေႃဢီးလူၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်း လႄႈ ပဵၼ်လွင်ႈၼႄ ၵရုၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ပဵၼ်ပွတ်းပဵၼ်တွၼ်ႈ

လွင်ႈၵရုၼႃႇၼႆႉ ပဵၼ်လွၵ်းလၢႆးပိူင်လူင် တႃႇႁပ်ႉဢဝ် ၵရုၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ထုၵ်ႇလီပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈၼႄၼမ်ႉၼႄတူဝ် ၵရုၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ပဵၼ်ပွတ်းပဵၼ်တွၼ်ႈ။

လွင်ႈမေႃဢီးလူၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈၼႄၼမ်ႉၼႄတူဝ် သၽႃႇဝ ဝိၺဵၼ်ႇၶဝ်လႄႈ ယွၼ်ႉၼၼ် တွၼ်ႈတႃႇ တူဝ်မီးၸႂ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၼႄၼမ်ႉၼႄတူဝ် သၽႃႇဝၼၼ်ႉ လွင်ႈၼႄၼမ်ႉၼႄတူဝ် ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇၼႄၼမ်ႉၼႄတူဝ်မၼ်းသေပွၵ်ႈ ၽၢႆႇၼႂ်းလႄႈ ၽၢႆႇၼွၵ်ႈ။


ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဝႃႇလႃႇလႃႇ လႄႈ ပပ်ႉလိၵ်ႈတႆး ၽႃႇသႃႇတႆး


တူဝ်မီးၸႂ်တင်းသဵင်ႈ ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်။
တၢင်းယိူင်းဢၢၼ်း လွင်ႈၵိူတ်ႇၵူၼ်းႁဝ်း ပဵၼ်သင်
ဢၼ် လႆႈ လူၺ်ႈ တွၼ်ႈ ၵရုၼႃႇ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၼၼ်ႉ ဢေႃႈ။ ဢၼ် လႆႈ လူၺ်ႈ လွင်ႈ ဢၼ် ၵျေးၸူး ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ တဵမ်ထူၼ်ႈ ၼၼ်ႉ ဢေႃႈ။  
ၽွၼ်းလီ ဢၼ်လႆႈမႃး လွင်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်း ၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆႉ မီးသင်လၢႆလၢႆ
ၽွၼ်းလီ လွင်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်း ၵၢင်ႁၢဝ် မီးသင်လၢႆလၢႆ
ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ တၢင်းသိူဝ်းၸႂ် ၼႂ်းလူၵ်ႈၵၢင်ႁၢဝ်
မိူဝ်ႈၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ လႆႈထူပ်းၺႃး လွင်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸႂ်မၼ်းၵေႃႈ ၸူမ်းသိူဝ်း၊ မိူဝ်ႈမၼ်းထူပ်းၺႃး လွင်ႈမွင်ၸႂ်ၼၼ်ႉ ၸႂ်မၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၼိမ်သဝ်း၊ ပေႃးၼၼ် ၶေႃႈတွပ်ႇ ၶေႃႈထၢမ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တေပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်  
ၸႂ်ႁဝ်းၸွင်ႇထူပ်းၺႃးလွင်ႈသိူဝ်းလႄႈလွင်ႈတုၵ်ႉ
ၸွင်ႇႁဝ်းတေပၼ်ၼိူဝ်ႉတူဝ်သတ်းၵိၼ်ၼိူဝ်ႉ ယွၼ်ႉၸႂ်ၵရုၼႃႇ
ၸွင်ႇႁဝ်းတေဢမ်ႇပႃးၸႂ်ၵူၼ်းဢိုပ်းယၢၵ်ႈသေ တႄႇပၼ်တၢင်းၵိၼ် ၵူၼ်းၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်းႁဝ်းၵူၺ်းလႆႈယူႇႁႃႉ
ၸွင်ႇႁဝ်းမီးသုၼ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်း တႃႇတေၵိုတ်းယိုတ်းလႆႈ ၽေးၶဵၼ်ဢၼ်ပဵၼ်မႃးတီႈႁဝ်း
ဢမ်ႇၵိၼ်တၢင်းၵိၼ် ၸွင်ႇႁဝ်းတေၶၢမ်ႇလႆႈ လွင်ႈဢိုပ်းယၢၵ်ႈ
တေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁူႉဝႃႈ လွင်ႈၵရုၼႃႇၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းဢၼ်လဵဝ် တႃႇတေလႆႈၵရုၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ
မိူဝ်ႈလႂ် လွင်ႈၵရုၼႃႇ တေဢွၵ်ႇမႃးတီႈတူဝ်မီးၸႂ် တႃႇတူဝ်မီးၸႂ်တၢင်ႇၸိူဝ်း
လွင်ႈမေႃဢီးလူၼႆႉ ပၼ်တၢင်းယၢမ်ႈလီ ၼႂ်းလူၵ်ႈ။ ပေႃးဢမ်ႇမီးၸႂ်ၵရုၼႃႇၼႆ ထုၵ်ႇလီပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ တၢင်းယၢမ်ႈလေႃးၵီႇၼႆႉ တေဢမ်ႇမီးမႃး။ ၸိူင်ႉႁိုဝ်
လွင်ႈမေႃဢီးလူၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်း လႄႈ ပဵၼ်လွင်ႈၼႄ ၵရုၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ပဵၼ်ပွတ်းပဵၼ်တွၼ်ႈ
ႁဝ်းထုၵ်ႇလီႁူႉဝႃႈ ၵူၼ်းမီးၸႂ်ဢီးလူၼႆႉ ပဵၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈတႄႉတႄႉ။
ၵွပ်ႈသင် တူဝ်မီးၸႂ် ဢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ လႆႈၶၢမ်ႇတၢမ်ႇ လွင်ႈဢိုပ်းယၢၵ်ႈ လွင်ႈၶႃႈႁႅမ်တၢႆ လွင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းၼမ်။
ၶေႃႈပိုတ်ႇတီႈပွင်ႇ ပၵ်းပိူင် လွင်ႈမေႃဢီးလူ ပဵၼ်သင် ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ပၵ်းပိူင် လွင်ႈမေႃဢီးလူ ပဵၼ်သင်
ၵၢင်ၸႂ်
ၵူၼ်းႁဝ်းမီးတူဝ်ၶိင်းပိူင်ႈၵၼ် ၽွင်းၼွၼ်းၾၼ်
ၵွပ်ႈသင် ပီႈၼွင်ႉၽႃၽႄ မီးတၢင်းယၢမ်ႈလႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈပိူင်ႈၵၼ်
ပၵ်းပိူင်ဢီးလူ
ၸွင်ႇတမၢၼ်ႇၵၢင်ႁၢဝ်ၶဝ်ၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်လႄႈ မီးလွင်ႈဢိုပ်းယၢၵ်ႈ
ဝိၺဵၼ်ႇ တေလႆႈႁူပ်ႉထူပ်း လွင်ႈလီ လွင်ႈၸႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် ဢင်ႇၵႃႇ လႄႈ ၸႂ် တေလႆႈႁူပ်ႉထူပ်း လွင်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်း လွင်ႈတုၵ်ႉၶ သင်ဝႃႈ ဝိၺဵၼ်ႇ ဢမ်ႇလႆႈႁူပ်ႉထူပ်း လွင်ႈသင်ၼႆ လွင်ႈၵရုၼႃႇၼႆႉ မီးၽွၼ်းလီသင်
ၸွင်ႇႁဝ်းတေပၼ်ၼိူဝ်ႉတူဝ်သတ်းၵိၼ်ၼိူဝ်ႉ ယွၼ်ႉၸႂ်ၵရုၼႃႇ
ၵိၼ်တူၼ်ႈမႆႉၼႆႉ မၼ်းသၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈမေႃဢီးလူႁႃႉ
ႁႅင်းဢၼ်ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇမႃး တႃႇၸႂ်ၸိူမ်ႈ-ၸႂ်ဢီးလူၼၼ်ႉ တေလုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး
လၢႆးပွင်ႇၸႂ် လွင်ႈမီးမႃး ၵိူတ်ႇဢွၼ်တၢင်း
တေႁဵတ်းႁိုဝ်လႆႈတၢင်းသိူဝ်းၸႂ် ဢၼ်ပူၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ၵူပ်ႉၵူႈ လႄႈ ပၢင်ပွႆးတၢင်ႇၸိူဝ်း
ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်လႆႈတၢင်းသိူဝ်းၸႂ် ၵၢင်ႁၢဝ်ၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်မၼ်းမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်
လဵင်ႉပၼ် ၵူၼ်းတႃမွတ်ႇ၊
ဢႃႉ လပ်းသိင်ႇယဝ်ႉ ႁဝ်းတေၵႂႃႇႁႃၵိၼ်တီႈလႂ်
ၸွင်ႇႁဝ်းမီးသုၼ်ႇလိူၵ်ႈတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းလွတ်ႈလႅဝ်း
လွင်ႈလႆႈတၢင်းသိူဝ်းသုင်သုတ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်သင်
ထုၵ်ႇလီပၼ်တၢင်းၵိၼ် တူဝ်သတ်း ဢူၺ်းၵေႃႉ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ႁဝ်းႁႃႉ
ၵွပ်ႈသင်လႄႈ ႁဝ်းၶႃႈ ၵႆႉဝႆႉၼၵ်းၼိူဝ် လွင်ႈပၼ်တၢင်းၵိၼ် ၵူၼ်းဢိုပ်းယၢၵ်ႈ
ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်လႆႈတၢင်းသိူဝ်းၸႂ်လေႃးၵၼႆႉ မီးၵုင်ႇမုၼ်သင်
ၽူႈဢၼ်လႆႈတၢင်းသိူဝ်းၸႂ်သုင်သုတ်းၼႆႉ မီးမုၼ်ယႂ်ႇသင် - ပၺ်ႇၺႃႇ-တူဝ်ၶိင်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ပိူၼ်ႈ။
ပေႃးႁဝ်းၶႂ်ႈႁူႉလၢႆးလႆႈ ၵရုၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်သၽႃႇဝၼၼ်ႉၸိုင်-
ၵရုၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ လုၵ်ႉတီႈ ဝိၺဵၼ်ႇသေ ပိုတ်ႇၼႄၸိူင်ႉႁိုဝ် မိူဝ်ႈဝိၺဵၼ်ႇ မီးၸႂ်ဢီးလူ ၼိူဝ်တူဝ်မီးၸႂ်တင်းသဵင်ႈ ၵမ်းသိုဝ်ႈ
လွင်ႈၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈ ၵရုၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်လွင်ႈၼႄၼမ်ႉၼႄတူဝ် သၽႃႇဝၼၼ်ႉ ပဵၼ်သင်
ၽြႃးဝေႇတ လၢတ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ် လွင်ႈပၼ်တၢင်းၵိၼ် ၵူၼ်းၽၢၼ် ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ ၸွင်ႇတေယူႇႁင်းၵူၺ်း ဢမ်ႇမီးတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ပိူၼ်ႈလႆႈယူႇႁႃႉ
ႁဝ်းတေႁဵတ်းႁိုဝ်လႆႈ ၵရုၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်လွင်ႈၼႄၼမ်ႉၼႄတူဝ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇသၽႃႇဝ
ၵရုၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ဢွၵ်ႇမႃးတီႈၼႂ်းၸႂ် မိူဝ်ႈဝိၺဵၼ်ႇ ၸိူမ်ႈၵႂႃႇၵမ်းသိုဝ်ႈ
ႁဝ်းတေလႆႈႁူႉဝႃႈ ၵရုၼႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်သၽႃႇဝ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းၼႄတူဝ်ၵူႈတီႈၵူႈတၢင်း ၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း မိူၼ်ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ။
လွင်ႈပဵင်းပေႃးၸႂ်ဢၼ်လႆႈမႃးတီႈၵိၼ်ၼိူဝ်ႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်တၢင်းသိူဝ်းၸိူင်ႉၼင်ႇႁိုဝ်
လွင်ႈၸွႆႈထႅမ် တူဝ်မီးၸႂ်ၼၼ်ႉ လႆႈဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈၼပ်ႉယမ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်။
ၸၢတ်ႈပၢၼ်ႁိူၼ်းၼႆႉ လီလိူဝ် ၵၢၼ်ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ။
ၵူၼ်းၽၢၼ် တေႁဵတ်းႁိုဝ် ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် တၢင်းၵိၼ် ၵူၼ်းဢိုပ်းယၢၵ်ႈ
ပၵ်းပိူင်မိူင်းၽီၼႆႉ မီးမႃးယွၼ်ႉ လွင်ႈမေႃဢီးလူ တူဝ်မီးၸႂ်။ ပေႃးဢမ်ႇမီးၸႂ်ၵရုၼႃႇၼႆ ပၵ်းပိူင်မိူင်းၽီၼႆႉ တေဢမ်ႇမီး။ ၸိူင်ႉႁိုဝ်
ၼိူဝ်ႉပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ဢမ်ႇလီၸိူင်ႉႁိုဝ် လွင်ႈပဵင်းပေႃးၸႂ်ဢၼ်လႆႈမႃးတီႈၵိၼ်ၼိူဝ်ႉၼၼ်ႉ လီႁိုဝ်ဢမ်ႇလီ
တၢင်းသိူဝ်းသုင်သုတ်းပဵၼ်သင်
လၢႆးႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ။ ၽြႃးဢၼ်လႂ် ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်တင်းၵူၼ်း ဢၼ်လဵင်ႉၵူၼ်းဢိုပ်းယၢၵ်ႈ လႄႈ ပၼ်တၢင်းသိူဝ်းၸႂ်
တေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁႂ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းမီးပၺ်ႇၺႃႇ
လၢႆးယူတ်းယႃတၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ဢမ်ႇယူတ်းယႃလႆႈ
လၢႆးႁႂ်ႈလုၵ်ႈလၢၼ်မီးတၢင်းႁူႉလီ
တေႁဵတ်းႁိုဝ်ဢႃႇယုယၢဝ်း
ပေႃးၶႂ်ႈႁူႉလၢႆးလႆႈၵရုၼႃႇၼၼ်ႉ
လၢႆးလႆႈၵရုၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ
လၢႆးၼပ်ႉယမ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵရုၼႃႇသၽႃႇဝ ဢၼ်မီးဝႆႉၼႂ်းတူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်းၵူႈၵေႃႉ
ၼႄလွင်ႈမေႃဢီးလူ တူဝ်မီးၸႂ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁွင်ႉဝႃႈ ၼပ်ႉယမ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ။
လွင်ႈဢိုပ်းယၢၵ်ႈ
မိူဝ်ႈလႂ် သိတ်ႉထ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၶဝ် တေၸႂ်လမ်
ၸွင်ႇဢိုပ်းယၢၵ်ႈတေပေႉၵိၼ် ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းဢၼ်ဢမ်ႇပေႉလႆႈၼၼ်ႉႁိုဝ်
လွင်ႈဢိုပ်းယၢၵ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉ ၸွင်ႇတေတဵၵ်းႁႂ်ႈၶဝ်ၶၢႆလုၵ်ႈလၢင်းဢၼ်ၶဝ်ႁၵ်ႉၼၼ်ႉႁိုဝ်
လွင်ႈဢိုပ်းယၢၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းတုၵ်ႉၶဢၼ်ႁၢႆႉလိူဝ်ပိူၼ်ႈ။ ၸိူင်ႉႁိုဝ်
လွင်ႈတုၵ်ႉၶဢိုပ်းယၢၵ်ႈၼႆႉ မိူၼ်ၵၼ်တႃႇၵူႈၵေႃႉႁႃႉ
တေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁၼ်ၼႃႈတႃမဝ်မၢင် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်း ဢၼ်ဢိုပ်းယၢၵ်ႈ
ၼၢဝ်
ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဝ်းၶႃႈ တေလႆႈဢဝ်ၼမ်ႉ သႂ်ႇၼိူဝ်တူၼ်ႈမႆႉ ဢၼ်မီးၼႂ်းထိူၼ်ႇ လႄႈ တီႈၵႆၵႆ ။
လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈဢပျတ်ႈ မိူဝ်ႈၵိူတ်ႇဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁိုဝ်မႃးထိုင် ၵိူတ်ႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ
ပၼ်တၢင်းဢီးလူတၢင်းၵိၼ်
ႁႂ်ႈႁဝ်းၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈၶၢမ်ႇတၢင်းတုၵ်ႉၶ ၸွမ်းၼင်ႇပၵ်းပိူင်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ
လွင်ႈဢိုပ်းယၢၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်းတႃႇတေလႆႈၸၼ်ႉၽြႃးႁိုဝ်
ႁဝ်းၸၢင်ႈၵိၼ်ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်လႆႈယူႇႁႃႉ
ၸွင်ႇၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈတူၼ်ႈမႆႉမႃးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမူတ်းသႂ်မိူၼ်ၼင်ႇၶူၼ်ႁူဝ်လႄႈၼဵပ်ႉမိုဝ်း
ႁဝ်းတေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁူႉဝႃႈ မီးၵိူတ်ႇဢွၼ်တၢင်း
ၸွင်ႇမီးငရၢႆးလႄႈ မိူင်းၽီ
ၸိူဝ်ႉၽၼ်း တိုၵ်ႉမီးၸႂ်ယူႇႁႃႉ တၢႆယူႇႁႃႉ
ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်လႆႈတၢင်းသိူဝ်းၸႂ်သုင်သုတ်းၼႆႉ မီးမုၼ်ယႂ်ႇသင် - တၢင်းႁူႉ-တူဝ်ၶိင်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁႄႉႁၢမ်ႈသင်လႆႈ။
ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်လႆႈတၢင်းသိူဝ်းၸႂ်သုင်သုတ်းၼႆႉ မီးမုၼ်ယႂ်ႇသင် - တၢင်းႁူႉ-တူဝ်ၶိင်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၽၢင်ႁၢင်ႈသင်။
ၽူႈဢၼ်လႆႈတၢင်းသိူဝ်းၸႂ်သုင်သုတ်းၼႆႉ မီးမုၼ်ယႂ်ႇသင် - တၢင်းႁူႉ-တူဝ်ၶိင်းၼႆႉ ဢမ်ႇတၢႆလႆႈ ယွၼ်ႉၼၼ် မၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈထုၵ်ႇ ပိုၼ်ႉထၢၼ်ႁႃႈပိူင် တုမ်ႉတိူဝ်ႉလႆႈ။
ၵူၼ်းဢၼ်မီးၸႂ်ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ မႆႈၸႂ်လွင်ႈဢိုပ်းယၢၵ်ႈသေ မုင်ႈမွင်းတၢင်းၵိၼ်။
ယူႇတႃႇသေႇလူၺ်ႈလွင်ႈပၼ်တၢင်းၵိၼ်
ႁႂ်ႈႁဝ်းဢမ်ႇထွမ်ႇၵႂၢမ်းႁႄႉႁၢမ်ႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ
ႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈႁႅမ်တူဝ်သတ်းဢၼ်မီးၽေးၶဵၼ် ၵွပ်ႈသင်လႄႈ လႆႈလၢတ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းဝႃႈ လွင်ႈမေႃဢီးလူ ႁႂ်ႈပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ် တႃႇတူဝ်မီးၸႂ်တင်းသဵင်ႈ
တီႈပၢင်ၵူပ်ႉၵူႈ ဢမ်ႇၼၼ် ပၢင်ပွႆးမူၼ်ႈသိူဝ်းတၢင်ႇဢၼ် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသုတ်း ဢၼ်တေလႆႈႁဵတ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်သင်လႃႇ
ၸွမ်းၼင်ႇသၽႃႇဝမၼ်း လႆႈပၼ်တၢင်းၵိၼ် တီႈတူဝ်သတ်း လႄႈ ၼူၵ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ် ၵၢမ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ တေလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် ႁႃၵိၼ်။ ၵွပ်ႈသင်
ယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသေပိူၼ်ႈ လွင်ႈမေႃဢီးလူၼၼ်ႉ ပဵၼ်သင် ။ ဝိၺဵၼ်ႇလႄႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ယူႇတီႈလႂ် ၼႂ်းတူဝ်ႁဝ်း
ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ တႅပ်းတတ်းဝႆႉ ၼႂ်းဝေႇတ (လိၵ်ႈထမ်း) ၸိူင်ႉၼႆ။
တေႁဵတ်းႁိုဝ်လႆႈ လွင်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်း လႄႈ ၽွၼ်းလီ ၸၢတ်ႈပၢၼ် သၢမ်မဵဝ်းၼႆႉ ။
ၶေႃႈတွပ်ႇ တႃႇၵေႃႉဢၼ်လၢတ်ႈပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ။ လွင်ႈတုၵ်ႉၶ ဢၼ်မႃးၸူး တူဝ်မီးၸႂ် ယွၼ်ႉ လွင်ႈၶီႈၶၢၼ်ႉ လွင်ႈၵူဝ်ႁႄ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လႄႈ လွင်ႈတူဝ်ထူပ်း ဢင်ႇၵႃႇ ၸႂ် တႃ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ လွင်ႈတူဝ်ထူပ်း ဝိၺဵၼ်ႇလႄႈ လွင်ႈမီးၸႂ် ၵရုၼႃႇ ၼိူဝ်တူဝ်မီးၸႂ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၽွၼ်းလီ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းသင်။
ၵႅတ်ႇၶႄ ၵျွင်းၽြႃး ဢၼ်ၸႅတ်ႈၸၢင်ႇ ႁႂ်ႈဢမ်ႇလူႉလႅဝ် လႄႈ ႁႂ်ႈမီးၸႂ်ဢီးလူ။
လွင်ႈဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းၵိူတ်ႇမႃးၼႆႉ မီးယိူင်းဢၢၼ်းသင်?
မွတ်ႇပႅတ်ႈၾႆးဢိုပ်းယၢၵ်ႈ ၽူႈမီးပၺ်ႇၺႃႇ။
ၵွပ်ႈသင် ၵူၼ်းႁဝ်းလႄႈ တူဝ်မီးၸႂ်တၢင်ႇၸိူဝ်း လႆႈထူပ်းၽေးၶဵၼ်
ၵွပ်ႈသင် ၵူၼ်းႁဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢမ်ႇမီးၸႂ်ဢီးလူ မိူဝ်ႈတူဝ်မီးၸႂ်တၢင်ႇၸိူဝ်း လႆႈတုၵ်ႉၶ ?
ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးၸႂ်ဢီးလူ ဢမ်ႇမီးပၵ်းပိူင်လႄႈ လွင်ႈၵိူတ်ႇႁၢႆႉၸႃႉ ၼမ်မႃးသေ တၢင်းယၢမ်ႈႁၢႆႉၸႃႉ မီးၵူႈတီႈၵူႈတၢင်း။ ၸိူင်ႉႁိုဝ်
လၢႆးႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်း တၢင်းတုၵ်ႉၶ ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇၼႂ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်ႁဝ်းတင်းသဵင်ႈ
ၽူႈၼမ်းသႃႇသၼႃႇၶဝ် ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းပၵ်းပိူင် ၸၢဝ်းၶိူဝ်း လႄႈ သႃႇသၼႃႇၶဝ် မိူဝ်ႈလႂ်
ဢဝ်လွင်ႈမွင်ၸႂ် ၵူၼ်းဢိုပ်းယၢၵ်ႈၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈသေ ႁႂ်ႈၶဝ်ၼွၼ်းလပ်း။
ဢဝ်ၵွင်ႉၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ လူၺ်ႈတၢင်းၵိၼ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်း ဢမ်ႇႁူႉတူဝ်။
လဵင်ႉလူၵူၼ်းၽၢၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၵမ်ႉထႅမ်ၼၼ်ႉ ၽွၼ်းလီသင်
သုၼ်ႇလႆႈ တႃႇတေၼႄ လွင်ႈမေႃဢီးလူ တူဝ်မီးၸႂ်ၼၼ်ႉ တေပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်။
သုၼ်ႇလႆႈတႃႇဝိၺဵၼ်ႇ ႁႂ်ႈလႆႈၸိူမ်ႈလူၺ်ႈလွင်ႈၵရုၼႃႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်သင်
သုၼ်ႇလႆႈမီးၸႂ်ၵရုၼႃႇၼိူဝ်တူဝ်မီးၸႂ်မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်
ၶေႃႈတွပ်ႇသင် တႃႇၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ဝႃႈ "လွင်ႈတုၵ်ႉၶၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈတူဝ်ထူပ်း ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းတိုဝ်း လႄႈ ဢင်ႇၵႃႇၼႂ်းတူဝ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၸႂ်တႃ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈတူဝ်ထူပ်း ဝိၺဵၼ်ႇ ယွၼ်ႉၼၼ် လွင်ႈၸွႆႈထႅမ် တူဝ်မီးၸႂ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈမေႃဢီးလူ" ၼႆၼၼ်ႉ။  
မၼ်းထုၵ်ႇလီလႆႈထုၵ်ႇၽြႃးၶဝ် လႄႈ တင်းသဵင်ႈ ၼပ်ႉယမ်
ၵႅတ်ႇၶႄပၼ် တီႈ ၵႆႇႁၢႆႉၸႃႉ။
ၵႄႇသႄႇၼႄႇ တီႈၵူၼ်းၽိတ်း ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဢိုပ်းယၢၵ်ႈ။
လၢႆးၵႅတ်ႇၶႄၾႆး တီႈလူမ်းၵွင်ႉ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဢိုပ်းယၢၵ်ႈ
တေလႆႈၵႄႇသၢႆၸႂ် ႁႂ်ႈလွတ်ႈၽေး လွင်ႈဢိုပ်းယၢၵ်ႈ လႄႈ လွင်ႈၶႃႈႁႅမ်တၢႆ။
ၵႄႇသႄႇၼႄႇ ၵုင်ႇမုၼ်ၵူၼ်းတုၵ်ႉၶ ဢၼ်ဝူၼ်ႉသွၼ်ႇ တႃႇတေယွၼ်းတၢင်းၵိၼ် မိူၼ်ၵူၼ်းမွၵ်ႇၵွၼ်။
ၵႅတ်ႇၶႄပၼ် မႅင်းဢၼ်တူၵ်းၵႂႃႇၼႂ်းၼမ်ႉၽိုင်ႈ
ၶႃႈႁႅမ် ၵႆႇ ဢၼ် ဢိုပ်းယၢၵ်ႈ ၼၼ်ႉ လႄႈ ၵႄႇသႄႇ ၶျွတ်ႈ ဢဝ် ၵူၼ်းၽၢၼ် ဢၼ် ဢိုပ်းယၢၵ်ႈ ၼၼ်ႉ တႃႉ။
ၵႅတ်ႇၶႄပၼ် လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉ ၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းဢၼ်ဢိုပ်းယၢၵ်ႈ
ႁဝ်းထုၵ်ႇလီလဵင်ႉတူဝ်သတ်း ဢၼ်မီးၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇ လႄႈ ၼိူဝ်လိၼ်ၼၼ်ႉႁႃႉ
ၸွင်ႇထုၵ်ႇလီလဵင်ႉတူဝ်သတ်း ဢၼ်ယူႇသဝ်းၼႂ်းမိူင်းႁဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ဝူဝ်း၊
ၸွင်ႇထုၵ်ႇလီႁဵတ်းၵၢၼ်ၵိၼ်
ၵွပ်ႈသင်လႄႈ ၵူၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၵိူတ်ႇဢွၼ်တၢင်း ဢမ်ႇမီးၵိူတ်ႇထႅင်ႈ
ဝိၺဵၼ်ႇၶဝ် လႆႈတူဝ်ၶိင်းမႂ်ႇ လႄႈ လွင်ႈမၢၵ်ႈမီး လူၺ်ႈလွင်ႈၶတ်းၸႂ်ၶဝ်။
ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်လႆႈတၢင်းသိူဝ်းၸႂ်သုင်သုတ်းၼႆႉ မီးမုၼ်ယႂ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ် - ၵရမ်ႇသိတ်ႉတီႇ၊
တေႁဵတ်းႁိုဝ် ႁႂ်ႈလႆႈၸၢတ်ႈပၢၼ် ဢၼ်မီးတၢင်းသိူဝ်းၸႂ်သုင်သုတ်း
မိူဝ်ႈဢၼ် ၵရုၼႃႇၸဝ်ႈၽြႃး ၼႄတူဝ်မႃးၼၼ်ႉ လွင်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ တေလႆႈႁူပ်ႉထူပ်း လႄႈ တဵမ်ထူၼ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်
ႁႂ်ႈထိုင်ယိူင်းမၢႆ လွင်ႈၵိူတ်ႇၵူၼ်းသုင်သုတ်းၼႆႉ။
ၵရုၼႃႇၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆးတၢင်းဢၼ်လဵဝ် တႃႇတေလႆႈၵရုၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ
ၵရုၼႃႇသွင်မဵဝ်း
ပိုၼ်းဝႃႇလႃႇလႃႇ - ပိုၼ်းၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ဢွင်ႇပေႉတၢႆ။
ႁဝ်းထုၵ်ႇလီသႂ်ႇၼမ်ႉၼိူဝ်တူၼ်ႈမႆႉဢၼ်ႁဝ်းၽုၵ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉႁႃႉ
ၵူၼ်းမၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ်ၸွႆႈၵူၼ်းတုၵ်ႉၶ၊ ၵွပ်ႈသင်
ၸၢတ်ႈပၢၼ်သၢမ်မဵဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်သင် ။ ၸၢတ်ႈပၢၼ် ဢၼ်မူၼ်ႈသိူဝ်း ဝိၺဵၼ်ႇ မီးလၢႆမဵဝ်း ။
ၵရုၼႃႇၼႆႉ မီးမဵဝ်းလႂ်မဵဝ်းၼၼ်ႉ ၵရုၼႃႇၼႆႉ မီးသွင်မဵဝ်း။
တၢင်းပဵၼ်ပဵၼ်သင်
လွင်ႈၵရုၼႃႇ ပဵၼ်သင်?
ၽေးပဵၼ်သင်
တၢင်းၶႂ်ႈလႆႈပဵၼ်သင်
လွင်ႈၵူဝ်ပဵၼ်သင်
လွင်ႈဢိုပ်းယၢၵ်ႈ ပဵၼ်သင်
လွင်ႈၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းတၢႆ ပဵၼ်သင်
လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇပဵၼ်သင်
ဢပျတ်ႈပဵၼ်သင်
တၢင်းသိူဝ်းသုင်သုတ်းပဵၼ်သင်
ၶေႃႈၸီႉသင်ႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈပဵၼ်သင်
ဢဵၼ်ႁႅင်းၵရုၼႃႇမီးသင်
ၵရုၼႃႇမီးယိူင်းဢၢၼ်းသင်
သိလ်ပဵၼ်သင်
ၵရုၼႃႇလေႃးၵၼႆႉ ပဵၼ်သင်
လွင်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းလေႃးၵၼႆႉ ပဵၼ်သင်
ၽူႈမီးၵုင်ႇမုၼ် သုမ်းၵုင်ႇမုၼ်မိူဝ်ႈလႂ်
မိူဝ်ႈလႂ် ၸၢတ်ႈပၢၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈ တေမီးၸႂ်ၵရုၼႃႇ တႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈ မိူဝ်ႈဝိၺဵၼ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈ ၸိူမ်ႈ (မီးၸႂ်ၵရုၼႃႇ) တႃႇတူဝ်မီးၸႂ်တၢင်ႇဢၼ်
ၵူၼ်းယွင်ႈယေႃးတူဝ်ၵဝ်ႇ တေသုမ်းလွင်ႈယွင်ႈယေႃးၶဝ် မိူဝ်ႈလႂ်
မိူဝ်ႈလႂ် ဢၵူဝ်ႇ တေဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ တီႈၵူၼ်းဢၵူဝ်ႇ
ဝိၺဵၼ်ႇၶဝ်ႈၼႂ်းတူဝ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ဝိၺဵၼ်ႇၶဝ်ႈၼႂ်းတွင်ႉမိူဝ်ႈလႂ်
 ပေႃးဢိုပ်းယၢၵ်ႈ ၵူၼ်းႁဝ်း တေပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်
ၽူႈႁတ်းႁၢၼ်ဢပုမ်ႇ တေၵူဝ်မိူဝ်ႈလႂ်
ၸွင်ႇၵူၼ်းမီးပၺ်ႇၺႃႇ ၸိူဝ်းဢၼ်ယွမ်းၵၢၼ်ႉပႅတ်ႈ တဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ်ႉ တေတူၵ်းၸႂ်ၵူဝ်ႁႄယူႇႁႃႉ
မိူဝ်ႈၽွင်း ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ဢၼ်မီးပၺ်ႇၺႃႇၶဝ် သုမ်းတၢင်းႁူႉသေ ပဵၼ်မႃး လွင်ႈသုၵ်ႉသၵ်ႉ ။
လွင်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းဢၼ်လႂ် ပဵၼ်ဢၼ်သုတ်းသုတ်း လွင်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းဢၼ်သုင်သုတ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်သင်
ၽူႈလႂ် ႁွင်ႉဝႃႈ ၵူၼ်းမူတ်းၸၢင်ႇ၊
ၽႂ်ပဵၼ်ၽူႈလႆႈတၢင်းသိူဝ်းသုင်သုတ်း
တေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁူႉၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ လူၺ်ႈတၢင်းႁူႉ လႄႈ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ပဵၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈႁင်းမၼ်း ဝိၺဵၼ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်း ပဵၼ်သင်
ၵွပ်ႈသင် ၵူၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢမ်ႇၼႄလွင်ႈၵရုၼႃႇ လႄႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း မိူဝ်ႈႁၼ်လွင်ႈတုၵ်ႉၶ တူဝ်မီးၸႂ်တၢင်ႇၸိူဝ်း ၵွပ်ႈသင်လႄႈ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈပီႈၼွင်ႉ
ၵွပ်ႈသင်ႁဝ်းလူဝ်ႇတူဝ်
လွင်ႈၵိုတ်းယိုတ်း လွင်ႈဢိုပ်းယၢၵ်ႈ လႄႈ လွင်ႈၶႃႈႁႅမ်တၢႆၼၼ်ႉ မီးတီႈပွင်ႇသင် ပေႃးဢဝ် လွင်ႈၵရုၼႃႇသုင်သုတ်းဝႃႈ
ၵူၼ်းမၢင်ၵေႃႉၼႆႉ ပေႃးႁၼ်တၢင်းတုၵ်ႉၶ တူဝ်မီးၸႂ်ပိူၼ်ႈၼႆ ၸႂ်ၶႅင် ဢမ်ႇမီးၸႂ်ၵရုၼႃႇ။ ၵွပ်ႈသင် ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈ တႃႇၸႂ် ဢၼ်ၼိုင်ႈ
ၵွပ်ႈသင် တူဝ်မီးၸႂ် ဢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ႁဵတ်းဝႆႉ တင်းၼမ် လႆႈၶၢမ်ႇတၢင်းဢိုပ်းယၢၵ်ႈ ဢိုပ်းၼမ်ႉ ၵူဝ်ႁႄ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵူၼ်းႁဝ်းၵူႈၵေႃႉ တေၵိူတ်ႇၶိုၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းၶိုၼ်းႁႃႉ ။ Do ၵူၼ်းၵူၺ်းလူဝ်ႇပၼ်တၢင်းၵိၼ်
ၶႆႇတေၵိၼ်ယိူဝ်ႈႁႃႉ ။ ၼိူဝ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ တႃႇၵႆႇႁႃႉ
သုၵ်ႈၼမ်ႉတႃၵူၼ်းၽၢၼ်ၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၵရုၼႃႇ၊
ႁူမ်ၸူမ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈ ၶဝ်ႈတူၺ်း ဝႅပ်ႉသၢႆႉႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်မီးၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉယူႇၶႃႈ။
acehnese - afar - afrikaans - albanian - alur - amharic - arabic - armenian - assamese - avar - awadhi - aymara - azerbaijani - balinese - baluchi - bambara - baoule - bashkir - basque - batak-karo - batak-simalungun - batak-toba - belarusian - bemba - bengali - berber - betawi - bhojpuri - bikol - bosnian - breton - bulgarian - burmese - buryat - cantonese - catalan - cebuano - chamorro - chechen - chichewa - chinese - chinese-simplified - chuukese - chuvash - corsican - crimean-tatar-cyrillic - crimean-tatar-latin - croatian - czech - danish - dari - dinka - divehi - dogri - dombe - dutch - dyula - dzongkha - english - esperanto - estonian - ewe - faroese - fijian - filipino - finnish - fon - french - french-canada - frisian - friulian - fulani - ga - galician - georgian - german - greek - guarani - gujarati - gurmukhi - haitian-creole - hakha-chin - hausa - hawaiian - hebrew - hiligaynon - hindi - hmong - hungarian - hunsrik - iban - icelandic - igbo - ilocano - indonesian - inuktut-latin - inuktut-syllabics - irish - italian - jamaican-patois - japanese - javanese - jingpo - kalaallisut - kannada - kanuri - kapampangan - kazakh - khasi - khmer - kiga - kikongo - kinyarwanda - kituba - kokborok - komi - konkani - korean - krio - kurdish-kurmanji - kurdish-sorani - kyrgyz - lao - latgalian - latin - latvian - ligurian - limburgish - lingala - lithuanian - llocano - lombard - luganda - luo - luxembourgish - macedonian - madurese - maithili - makassar - malagasy - malay - malay-jawi - malayalam - maltese - mam - manx - maori - marathi - marshallese - marwadi - mauritian-creole - meadow-mari - meiteilon-manipuri - minang - mizo - mongolian - nahuatl - ndau - ndebele - nepalbhasa - nepali - norwegian - nuer - occitan - oriya - oromo - ossetian - pangasinan - papiamento - pashto - persian - polish - portuguese-brazil - portuguese-portugal - punjabi - punjabi-shahmukhi - qeqch - qeqchi - quechua - romani - romanian - rundi - russian - sami-north - samoan - sango - sanskrit - santali - santali-latin - scots-gaelic - sepedi - serbian - sesotho - seychellois-creole - shan - shona - sicilian - silesian - sindhi - sinhala - slovak - slovenian - somali - spanish - sundanese - susu - swahili - swati - swedish - tahitian - tajik - tamazight - tamil - tatar - telugu - tetum - thai - tibetan - tigrinya - tiv - tok-pisin - tongan - tshiluba - tsonga - tswana - tulu - tumbuka - turkish - turkmen - tuvan - twi - udmurt - ukrainian - urdu - uyghur - uzbek - venda - venetian - vietnamese - waray - welsh - wolof - xhosa - yakut - yiddish - yoruba - yucatec-maya - zapotec - zulu -